راهنمای همراه بیمار
همراه بیمار نقش مهمی دارد، ولی خودش هم به مراقبت نیاز دارد. این راهنما می‌گوید در ویزیت‌ها چطور کمک کنید، چه علائمی را زود به تیم درمان خبر بدهید و چطور از خودتان مراقبت کنید.
اگر عزیزی از شما بیماری خونی یا سرطان دارد، احتمالاً نقشی را قبول کرده‌اید که برایش آماده نبودید. مراقبت از بیمار ارزشمند است و گاهی خسته‌کننده. همراهان بیمار اغلب بعد از مدتی می‌گویند بیش از اندازه بار را روی دوش خودشان گذاشتند. این راهنما برای شماست.
کمک شما چه شکلی دارد؟
هر خانواده و هر بیمار فرق دارد و یک راه درست وجود ندارد. معمولاً همراهان این کارها را به عهده می‌گیرند:
- رفت‌وآمد به ویزیت‌ها و جلسات درمان
- نگه داشتن پرونده، جواب آزمایش‌ها و فهرست داروها
- همراهی در ویزیت و یادداشت برداشتن
- کمک در تهیهٔ غذا و خرید
- کمک در مراقبت شخصی اگر بیمار ضعیف شده
- هماهنگ کردن خدمات و تماس با تیم درمان
- حمایت عاطفی: گوش دادن و کنار هم بودن
لازم نیست همه را خودتان انجام بدهید. بهتر است با بیمار صحبت کنید که چه کمکی می‌خواهد و چه کمکی نمی‌خواهد.
در ویزیت‌ها
- مدارک را آماده کنید: جواب آزمایش‌ها، گزارش پاتولوژی و تصویربرداری، فهرست داروها و حساسیت‌ها.
- یادداشت بردارید. بسیاری از بیماران بعد از ویزیت همه‌چیز را به یاد نمی‌آورند. بپرسید می‌شود صحبت‌ها را ضبط کرد یا نه.
- فهرست سؤال‌ها را از قبل بنویسید و تا جواب نگرفته‌اید از مطب بیرون نروید.
- بپرسید سؤال‌های بعدی را از چه کسی بپرسید.
- اگر از راه دور کمک می‌کنید، بهتر است دست‌کم یکی از اعضای خانواده اجازهٔ کتبی بیمار برای دریافت اطلاعات پزشکی را داشته باشد.
علائمی که باید زود به تیم درمان خبر بدهید
بیمار ممکن است خودش خفیف نشان بدهد. شما از بیرون بهتر می‌بینید.
- تب ۳۸ درجه یا بیشتر، لرز، سرفه یا گلودرد، سوزش ادرار، یا قرمزی و ورم محل کاتتر: همان لحظه تماس بگیرید. عفونت در دوران درمان می‌تواند جدی باشد. پیش از دادن داروی تب‌بر با تیم درمان مشورت کنید.
- کم‌آبی: سرگیجه، ضعف یا گیجی، دهان خشک، ادرار کم. بعد از اسهال یا استفراغ مراقب باشید و مایعات در دسترس بیمار بگذارید.
- اسهال شدید یا ادامه‌دار، استفراغ ادامه‌دار که اجازه نمی‌دهد غذا یا دارو بخورد.
- درد شدید شکم، استفراغ، تپش تند قلب، گیجی در بیماری که یبوست دارد.
- خونریزی که بند نمی‌آید یا کبودی بدون علت.
اگر نشانه‌های خطرناک‌تری دید (تنگی نفس ناگهانی، درد قفسهٔ سینه، ضعف یا بی‌حسی یک سمت بدن، افتادگی صورت، گفتار نامفهوم، درد و ورم یک پا)، با ۱۱۵ تماس بگیرید. راهنمای «کی فوری تماس بگیرم؟» را بخوانید.
نکته: هیچ دارویی را بدون نظر پزشک به بیمار ندهید، قطع نکنید و تغییر ندهید. این شامل مسکن، داروی تب، مکمل و فراورده‌های گیاهی هم هست.
کمک در خانه
- پیشگیری از عفونت: دست‌ها را خوب بشویید و از اطرافیان هم بخواهید. بیمار را از افراد سرماخورده دور نگه دارید. غذا را کاملاً بپزید.
- خستگی: شایع‌ترین عارضه است و با خواب کامل برطرف نمی‌شود. به بیمار کمک کنید استراحت را برنامه‌ریزی کند و کارهای مهم را برای زمان انرژی بگذارد. راه رفتن سبک می‌تواند مفید باشد.
- غذا: وعده‌های کوچک و مکرر، مایعات کافی. اگر اشتها یا وزن کم شد، با کارشناس تغذیه صحبت کنید.
از خودتان هم مراقبت کنید
- روزی دست‌کم ۱۵ تا ۳۰ دقیقه کاری برای خودتان بکنید.
- غذا و خواب منظم، فعالیت بدنی و معاینه‌های خودتان را فراموش نکنید.
- کمک بخواهید. کارهایی مثل خرید، نگهداری بچه، رساندن بیمار به ویزیت و خبر دادن به اقوام را می‌توانید به دیگران بدهید.
- بعضی همراهان احساساتی دارند که به بیمار نمی‌توانند بگویند. با دوست، مشاور یا کسی که به او اعتماد دارید صحبت کنید.
- نشانه‌های فشار روانی: خستگی، مشکل خواب، تغییر اشتها، سردرد، اضطراب یا افسردگی. اگر بیش از دو هفته ادامه یافت، با پزشک صحبت کنید.
- یک یا دو نفر از تیم درمان، مثلاً پرستار یا مددکار، را بشناسید و ارتباط بگیرید.
برنامهٔ درمان هر بیمار متفاوت است؛ دربارهٔ وضعیت خودتان از پزشک بپرسید.